Grebbelinie: Over het project

kazemat op de GrebbeliniedijkKazemat op de Grebbeliniedijk langs het Valleikanaal in Woudenberg (Foto Educatief Centrum Grebbelinie)

 

In de Gelderse Vallei zijn in het landschap nog veel sporen te zien van de Grebbelinie. Deze linie was tijdens de Tweede Wereldoorlog de hoofdverdedigingslinie van Nederland. In dit project leren de leerlingen wat de Grebbelinie is en welke sporen ze in hun eigen omgeving kunnen herkennen. En wat betekende de Grebbelinie in de Tweede Wereldoorlog voor de mensen die er vlakbij woonden?

Dit project is bedoeld voor groep 7 en 8. Het bestaat uit 4 lessen en sluit aan bij een aantal kerndoelen. De eerste twee lessen vinden plaats op school. Van les 2 zijn verschillende versies: kies één van de versies. Les 3 is een bezoek aan het Educatief Centrum Grebbelinie en les 4 is een creatieve verwerking van de kennis die de leerlingen in de vorige lessen hebben opgedaan. Het project sluit aan bij de volgende kerndoelen:

 

Les Kerndoelen
1. De Grebbelinie en het landschap

Oriëntatie op jezelf en de wereld: Ruimte (aardrijkskunde):

Kerndoel 47: De leerlingen leren de ruimtelijke inrichting van de eigen omgeving te vergelijken met die in omgevingen elders

Kerndoel 50: De leerlingen leren omgaan met kaart en atlas, beheersen de basistopografie van Nederland

2. Wonen langs de Grebbelinie in oorlogstijd: Woudenberg / Maarsbergen

Oriëntatie op jezelf en de wereld: Tijd (geschiedenis):

Kerndoel 51: De leerlingen leren gebruik te maken van eenvoudige historische bronnen en ze leren aanduidingen van tijd en tijdsindeling te hanteren.

Kerndoel 52: De leerlingen leren over kenmerkende aspecten van het tijdvak: wereldoorlogen en holocaust.

Canonvenster: Tweede Wereldoorlog

3. Bezoek aan Educatief Centrum Grebbelinie

Zie kerndoelen les 2

Kunstzinnige oriëntatie:

Kerndoel 56: De leerlingen verwerven enige kennis over en krijgen
waardering voor aspecten van cultureel erfgoed.

4. Maak een monument voor de Grebbelinie

Kunstzinnige oriëntatie:

Kerndoel 54: De leerlingen leren beelden, muziek, taal, spel en beweging te gebruiken, om er gevoelens en ervaringen mee uit te drukken en om er mee te communiceren.

 

Extra informatie

 

Websites

www.grebbelinie.nl
www.grebbelinieinhetvizier.nl

De Grebbelinie in de Utrechtse canons:

De Grebbelinie op UtrechtAltijd.nl (erfgoedportal voor de provincie Utrecht):

 

Boeken

  • Roland Blijdenstijn, Tastbare tijd. Cultuurhistorische atlas van de provincie Utrecht (Utrecht 2005) 40-54.
  • Jan Blokker, Oorlog in je achtertuin. Verhalen van de Grebbelinie (Zwolle 2010).
  • Ody Honders, Woudenberg, reis door de tijd. Geschiedenis en canon (Woudenberg 2015) 167-180.
  • Bert Rietberg, De Grebbelinie. Een cultuurhistorische gids (Utrecht 2004).
  • Bert Rietberg, Wandelgids Grebbeliniepad: Rhenen-Spakenburg (Zwolle 2010).
  • Annet Werkhoven, De Grebbelinie van onder tot boven (Barneveld 2011).
  • H.M. Woudenberg (samenst.), Renswoude, Woudenberg, Scherpenzeel in de Tweede Wereldoorlog. Het leven in ’t hart van de Gelderse Vallei 1939-1945 (z.p. 1995).

 

Er op uit

Educatief Centrum Grebbelinie, Brinkkanterweg 23a, 3931 PJ Woudenberg (bij Hoeve De Beek)

Plekken in Woudenberg die herinneren aan de Grebbelinie en de Tweede Wereldoorlog:

  • Woning stationschef: evacués uit Woudenberg, Scherpenzeel en Renswoude verzamelden zich bij het station om naar elders vervoerd te worden. Het station is in 1957 afgebroken, maar de woning van de stationschef is er nog.
  • Huis Geerestein: hier waren tijdens de mobilisatie militairen ingekwartierd.
  • Loopgraaf en kazematten in de liniedijk bij Hoeve De Beek: van hieruit verdedigden Nederlandse militairen in mei 1940 de Grebbelinie tegen de Duitsers.
  • Damsluis bij de Pothbrug: deze sluis werd gebruikt bij het onder water zetten van gebied langs de Grebbelinie.
  • Henschotermeer: dit meer is ontstaan door afgraving van 128.000 m3 zand dat werd gebruikt voor de Grebbelinie.

 

Films

 

Colofon

 

Ontwikkeling project

Landschap Erfgoed Utrecht, Mieke Heurneman

Educatief Centrum Grebbelinie in het Vizier, Annet Werkhoven (les 2 Maarsbergen en les 3)

 

Met financiële bijdragen van

Gemeente Woudenberg

Provincie Utrecht

 

Beeldmateriaal

Archief Eemland

Educatief Centrum Grebbelinie in het Vizier